İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırma Zorunluluğu Kimleri Kapsıyor?

İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırma Zorunluluğu Kimleri Kapsıyor? 2026 Güncel Rehberi

İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca olası iş kazalarını önlemeye yönelik idari bir uygulama değil; çalışanların bedensel ve ruhsal bütünlüğünü korumak, çalışma ortamındaki riskleri en aza indirmek ve iş yerinde köklü bir güvenlik kültürü oluşturmak için yürütülen kapsamlı ve yasal bir süreçtir.

Bu sürecin en kritik profesyonellerinden biri şüphesiz iş güvenliği uzmanıdır. Peki, iş güvenliği uzmanı çalıştırma zorunluluğu kimleri kapsıyor? Hangi işletmeler iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorundadır? İşverenler bu hizmeti nasıl sağlayabilir? Bu kapsamlı rehberde, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında merak edilen tüm soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.

İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirme Zorunluluğu ve Tehlike Sınıfları

Türkiye'de iş yerleri faaliyet alanlarına ve risk profillerine göre üç farklı tehlike sınıfında sınıflandırılmaktadır:

• Az Tehlikeli Sınıf: Büro ve ofis faaliyetleri, perakende mağazalar, oteller, restoranlar, eğitim ve finans kurumları vb.
• Tehlikeli Sınıf: İmalat atölyeleri, montaj tesisleri, lojistik merkezleri, gıda üretim tesisleri vb.
• Çok Tehlikeli Sınıf: İnşaat şantiyeleri, maden ocakları, tersaneler, kimya ve ağır sanayi fabrikaları vb.

İş yerinin tehlike sınıfı yalnızca sektörün genel adına bakılarak değil, iş yerinin resmi NACE kodu (faaliyet kodu) esas alınarak belirlenir. Örneğin, bir genel merkez ofisi ile aynı şirketin üretim fabrikası farklı NACE kodlarına ve dolayısıyla farklı tehlike sınıflarına sahip olabilir.

Yasal Kapsam:

• Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İş Yerleri: Çalışan sayısına bakılmaksızın (1 çalışan dahi olsa) iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi yasal olarak zorunludur.
• Az Tehlikeli İş Yerleri: 50 ve üzeri çalışanı olan az tehlikeli iş yerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi zorunludur. 50'den az çalışanı olan az tehlikeli iş yerlerinde ise işverenlerin risk analizi, acil durum planı ve çalışan eğitimleri gibi genel İSG yükümlülükleri devam etmektedir.

İş Güvenliği Uzmanı İş Yerinde Hangi Görevleri Yürütür?

İş güvenliği uzmanının görevi yalnızca bir kaza yaşandıktan sonra rapor tutmak değildir. Aksine, iş güvenliği uzmanlığının özü proaktif ve önleyici çalışmalara dayanır. İş güvenliği uzmanı sahada şu temel çalışmaları yürütür:

• Risk Değerlendirmesi: Çalışma ortamındaki tüm fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik tehlikeleri tespit eder ve risk puanlaması yapar.
• Saha Kontrolleri ve Denetim: İş yerinde düzenli periyodik denetimler gerçekleştirir, güvensiz durum ve davranışları raporlar.
• Önleyici Tedbirlerin Belirlenmesi: Risklerin kaynağında yok edilmesi veya kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için teknik mühendislik çözümleri önerir.
• İSG Eğitimleri: Çalışanların yasal ve mesleki İSG eğitimlerini planlar ve verir.
• Acil Durum Planlaması ve Tatbikatlar: Yangın, deprem, tahliye ve ilk yardım senaryolarını hazırlar ve tatbikatları koordine eder.
• İş Kazası İncelemeleri: Yaşanan kazaları veya ramak kala olayları kök neden analizi ile inceleyerek tekrarını önleyecek tedbirleri geliştirir.
• İşverene Rehberlik: İSG mevzuatındaki güncellemeler ve alınması gereken yasal önlemler konusunda işverene teknik danışmanlık yapar.

İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirmesi Nasıl Yapılır?

İşverenler mevzuat kapsamındaki İSG yükümlülüklerini şu yöntemlerle yerine getirebilirler:

1. Bünyede İstihdam: İş yerinde gerekli sertifikaya (A, B veya C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi) sahip personeli tam zamanlı veya kısmi zamanlı istihdam ederek İSG-KATİP üzerinden görevlendirme yapılabilir.
2. İşverenin Kendisinin Üstlenmesi: 50'den az çalışanı olan az tehlikeli iş yerlerinde, Bakanlıkça ilan edilen eğitimi tamamlayan işveren veya işveren vekilleri bazı İSG hizmetlerini bizzat yürütebilir.
3. OSGB (Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi) Üzerinden Hizmet Alımı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir OSGB ile sözleşme imzalayarak profesyonel uzman ve hekim hizmeti alınabilir. Bu yöntem işletmelere hem maliyet avantajı hem de yüksek operasyonel esneklik sağlar.

OSGB'den Hizmet Almanın İşletmelere Sağladığı Avantajlar

Bir OSGB ile çalışmak işletmelere şu kritik faydaları sağlar:

• Tek Noktadan Bütüncül Yönetim: İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, diğer sağlık personeli ve mobil sağlık taramaları tek bir kurumsal çatı altında yönetilir.
• Geniş Sektörel Deneyim: OSGB bünyesindeki uzmanlar onlarca farklı sektörde deneyim kazandığı için işletmenizin özel risklerine en uygun pratik çözümleri sunar.
• Kesintisiz Hizmet Güvencesi: Uzman değişimi, izin veya hastalık durumlarında OSGB anında yedek uzman atayarak hizmetin kesintiye uğramasını önler.
• Mevzuat ve Dijital Takip: Bakanlığın İSG-KATİP ve denetim sistemlerine tam entegre, hatasız ve yasalara %100 uyumlu dokümantasyon sağlanır.

İş Güvenliği Uzmanı Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

İşletmenizi emanet edeceğiniz uzmanı veya OSGB'yi seçerken yalnızca fiyata değil, şu kriterlere odaklanmalısınız:

• Saha Odaklılık: Yalnızca masabaşı evrak dolduran değil, sahada fiilen bulunan ve operasyonu denetleyen uzmanlar tercih edilmelidir.
• Sektörel Tecrübe: Sizin sektörünüzdeki makineleri, kimyasalları ve iş akışlarını tanıyan uzmanlarla çalışmak kaza riskini hızla düşürür.
• Düzenli İletişim ve Raporlama: Tespit edilen eksikliklerin yalnızca listelenmesi değil, bunların nasıl çözüleceğine dair somut aksiyon planlarının sunulması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. İş güvenliği uzmanı çalıştırmamanın cezası nedir?
6331 sayılı Kanun uyarınca görevlendirme yapmayan işverenlere her ay ve görevlendirilmeyen her kişi (uzman/hekim) için çok yüksek idari para cezaları uygulanmaktadır.

2. Az tehlikeli sınıfta olan 5 çalışanlı bir ofis ne yapmalıdır?
50'den az çalışanı olan az tehlikeli iş yerlerinde uzman çalıştırma zorunluluğu bulunmasa da risk değerlendirmesi, acil durum planı ve çalışanların temel İSG eğitimi zorunludur.

3. İş güvenliği uzmanı hizmeti nereden alınmalıdır?
Bakanlık onaylı yetki belgesine sahip kurumsal Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinden (OSGB) güvenle temin edilebilir.

Kuantum OSGB ile İş Yerinizde Tam Güvenlik

İş güvenliği uzmanı görevlendirme süreci her işletmenin tehlike sınıfına, çalışan sayısına ve faaliyet dinamiklerine göre özel olarak planlanmalıdır. Kuantum OSGB olarak uzman mühendis kadromuz ve tecrübeli işyeri hekimlerimizle işletmenizin tüm İSG süreçlerini profesyonelce yönetiyoruz.

İşletmenizin yasal yükümlülüklerini öğrenmek ve size özel avantajlı İSG hizmet teklifimizi almak için hemen bizimle iletişime geçin.